Elikaherria – Elikadura Burujabetza – Soberanía Alimentaria

Soberanía Alimentaria. La Vía Campesina, Kontsumo eraldatzailea, Agroekologia, Komunalak, Nekazarien borrokak
Sindikatuek eta Etxaldek Sareri emandako babesa berretsi dute eta preso, errefuxiatu eta deportatuen alde lanean jarraituko dute

Hego Euskal Herriko hiriburuetan egin dituzten elkarretaratzeetan "euskal preso, iheslari eta deportatuen etxeratze bidean berresten" direla jakinarazi dute sindikatuek eta Sarek antolatutako mobilizazioetan parte hartzeko deia egin dute.

Etxalde presas refugiadas deportadas

[eitb.eus]

EXALDE mugimenduko eta ELA, LAB, ESK, STEILAS, CGT/LKN, CNT, HIRU, EHNE sindikatuetako ordezkariek elkarretaratzeak egin dituzte ostegun honetan Iruñean, Gasteizen, Donostian eta Bilbon Sare Herritarrarekin bat egin eta "euskal preso, iheslari eta deportatuen etxeratze bidean berresten" direla jakinarazteko.

'Langileok konponbidean' lelopean, salbuespen neurriak kentzea, gradu erregresiorik ez egitea edota preso adindunak etxeratzea eskatu dute.

Ekainean bete zituen hamar urte Sare Herritarrak. Langile ordezkariek urteotan egindako ibilbidea zoriondu nahi izan dute eta "bakearen, konponbidearen eta elkarbizitzaren bidean" Sareren ondoan jarraituko dutela argitu nahi izan dute.

Langileek "elkarbizitzaren bidean" "zeregina" dutela baieztatu dute eta "lantokietan hasi eta euskal herrian barna konponbideari ekarpenak egiteko gizarteak duen nahia zabaldu eta etxeratze prozesuari ekarpenak egiteko konpromezua" adierazi dute.

Bide horretan, Sarek deituriko mobilizazio eta ekimenetan parte hartzeko deia egin dute. Hasteko, uztailaren 4an, Sarek eta Etxeratek deituta, Iruñean egingo den Etxera Kalejiran parte hartzeko deia luzatu dute.

Etxalde 81 (2024 Martxoa – Apirila)

Etxalde 81 (2024 Martxoa - Apirila)

EDITORIALA
Una alimentación al servicio de las personas

IRITZIA
Gotzone Sestorain: "Transizio agroekologiko erreal baten alde"
Angela Hilmi y Emile Frison: "Protestas de agricultores: el giro equivocado"

BERTSOEN TXOKOA

ELKARRIZKETA
Malen Sarasua (Leartiker Esneki Zentroa): "Merkatua exijentea da, eta ez da nahikoa bertoko produktua izatea"

BERRIAK
Agroekologia bai!  ¡No al modelo agroindustrial!
Votaciones semillas y OMG/NTG en el Parlamento europeo
Bertako haragien azoka, Tolosan

IPAR EUSKAL HERRIA
Zelanda-Berriko axuriaren aurka, ELB mobilizatzen da
Ekaitza Irastorza: "Ene diplomak ez du balio iparraldean"

IKERKETA
Alza en el precio de los alimentos: si no se considera la concentración corporativa, las cuentas no cuadran

FORMAZIOA
Programa Cultiva

GOMENDIOAK

Lan osasuna bermatzeko prebentzioa jorratzea premiazkoa dela aldarrikatu dute sindikatuek

Aste honetan, Laneko Segurtasun eta Osasunaren Nazioarteko Egunaren dela eta, Etxalde eta LAB, ESK, STEILAS, HIRU eta CGT (Nafarroan) sindikatuek salatu dute langileok "gure osasuna jokoan ipintzen dugula, bizitza duin baterako diru sarrera nahikorik bermatzen ez duten enpleguetan".

Sindicatos vascos ven un fracaso del sistema de prevención la repetición de patrones en los accidentes laborales

Munduan milaka langile hiltzen dira egunero, bai istripuz eta baita laneko gaitzen eraginez ere. Euskal Herria ez da salbuespena, eta gurean urtero errepikatzen dira datu beldurgarriak eta Nafarroa da, adibidez, Espainiako Estatuan istripu tasa altuena duen bigarren herrialdea, Baleareen atzetik.

Euskal Herrian "azken urteetan etengabe errepikatu da patroi bera istripuetan": milaka lan istripu arin zein larri aitortzen dituzte datu ofizialek, goranzko joera batekin gainera. Heriotza kopuruan ere ez dago etenik, eta 70 hildakoen muga gertu dugu urteak joan eta urteak etorri.

Istripuen datu ezkutaezin horiek sistemaren beraren iruzurra agerian uzten dute; izan ere, "lehen instantzian mutualitateen esku dagoen laneko gaitzen aitortzea guztiz testimoniala da". Adibide gisara, urtero, batez beste, ez da dozena bat laneko minbizi aitortzen.

Prebentzio sistemaren porrota

Milaka lan istripu (zehazki, 2023an 100.000tik gora) aitortzen ditu administrazioak, "prebentzio sistemaren porrotaren erakusle". Aitortuak dira ezin direlako ezkutatu. Aldiz, laneko gaitzak ez ditu aitortzen, eta, sistematikoki, gehiengo zabala Osasunbidera eta Osakidetzara bideratuak dira. Sistemak berak laneko gaitz asko eragiten ditu, eta, era berean, istripuak ere eragiten ditu. Aldiz, mutualitateen bidez, hala aitortuak izan ez daitezen lortzen dute. Horra hor beren amarrua.

Aurten ere datu beldurgarriak gailentzen ari dira: Euskal Herri osoa aintzat hartuta, 2024an dagoeneko 21 hildako daramatzagu soilik lan istripuetan.

"Prebentzio sistemak porrot egin du patronalak araudia bete gabe 30 urte daramatzalako. Prebentzio araudia da gutxien betetzen den araudia. Hori hala izan dadin gakoa da administrazioak eta gobernuek, patronalarekiko erakusten duten konplizitatea eta bitartekorik ez jartzea arauak bete daitezen bermatzeko. Horrela soilik uler dezakegu EAEn 50 inspektore baino ez egotea eta Nafarroan 12 besterik ez".

Aldiz, Nafarroako eta EAEko gobernuek NOPLOI eta Osalan bezalako egiturei eskaintzen diete lan osasunaren inplantazioaren ardura, zeintzuk, gogora dezagun, aholkularitza entitateak baitira. Horrela "bermatzen dute patronalaren inpunitatea", soilik aholkatuaz, isunak jartzea ekidinez.

EAEn berriki hauteskundeak izan diren honetan, "Urkullu jauna"ri agur esan diogu. 2012ko abenduan kargua hartu zuenetik 444 langile hil dira istripuz. Legegintzaldi berriari begira, eremu honetan ere, "aldaketa beharrezkoa da":

    • Ikuskari kopurua handitu eta ikuskaritzak areagotu behar dira.
    • Legea betetzen ez duten enpresei isunak ezarri behar zaizkie.
    • Arriskuak biderkatzen dituen lan baldintzen prekarietateari aurre egin behar zaio.
    • Prebentzio legea betetzen ez duen Patronalari ardurak exijitu behar zaizkio.

Etxalde eta LAB, ESK, STEILAS, HIRU eta CGT Nafarroa sindikatuek borrokan jarraituko dute "lan osasuna berma dadin, behingoz patronalak dagokiona bete dezan eta etxera bizirik eta osasuntsu itzultzeko eskubidea dugulako".

Etxalde 80. (2024ko urtarrila-otsaila)

EDITORIALA
2024, tractoradas

IRITZIA
Jose Antonio Lekue: "Ni bai, egon nintzen Bilbon"

BERTSOEN TXOKOA

ERREPORTAJEAK
Gasteizko Alek
Jóvenes ganaderos reciben formación en la Cooperativa Bizkaigane-Txapelkoop a través del Programa Cultiva

BERRIAK
Eutsi BASERRIAri!
Viaje a Cuba de la Escuela de Acción Campesina
Por qué la UE vuelve a dejar al sector apícola con “la miel en los labios”

IPAR EUSKAL HERRIA

ELBk bere proposamenak plazaratu ditu
Kleina Sallaberry: "Ene burua ez dut beste lan batean ikusi"

IKERKETA
Transformando sistemas alimentarios: compra pública alimentaria responsable, actores e iniciativas en España

GOMENDIOAK

Etxaldek bat egiten du M-8ko mobilizazio feministekin
2024 M-8 Mobilizazioak

Euskal Herriko Mugimendu Feministak Martxoaren 8a dela eta deitutako mobilizazioekin Etxalde egiten dugu bat. Iazko greba feminista orokorraren haizeak mugituko du aurtengo M8aren errota. Orduko aldarrikapen eta eskaerei eutsiko die Euskal Herriko Mugimendu Feministak; batez ere, zaintza sistema publiko eta komunitario baten aldekoa. «Esplotazioan oinarritutako zaintza eredua» iraultzera deitu du.

Mobilizazioen hitzorduak hauek dira:

    • Gasteiz: 18:00etan San Antonetik
    • Bilbo: 19:00etan Jesusen Bihotzetik
    • Donostia: 18:30etan Antiguoko Tuneletik
    • Iruñea: 19:00etan Antoniuttitik
    • Baiona: 18:00etan Herriko etxeko plazatik
Lan-heriotza Arrasaten salatu dute 5 sindikatuk, udal-gobernuei eskaera eginez

Lan-heriotza Arrasaten salatu dute 5 sindikatuk, udal-gobernuei eskaera eginez

[[Testua: LAB; argazkia: Mondraberri]

LAB, ESK, STEILAS, EHNE Bizkaia, etxalde eta HIRUk deituta, bilkura egin zen atzo arratsaldean Santa Teresako istripu hilgarria gaitzesteko. Salatu zuten “Osalanek eta Jaurlaritzak ez dituztela eurenak diren eskumenak baliatuko, patronalaren inpunitatea babestuaz”. Ondorioz, udal-gobernuei eskaera egin zieten. Arrasatekoko zenbait partaidek bilkuran parte hartu zuten.

Hildako langilea, 54 urteko R.M.P, Arrasateko udalaren promozio publikoko lan bat burutzen ari zen, kontrata baten azpikontrata batentzako lanean ari zen. Altuna y Uria enpresak azpikontratatutako Proyectos y obras Garci, Galizako enpresarentzako hain zuzen. Lehenik eta behin, LABetik, gure samina eta lankide senide eta lagunekiko elkartasuna adierazi nahi genuke.

LABek jasotako datuen arabera, igogailu baten instalakuntzan azken erremateak egiten ari zela 3 metroko altueratik erori zen, eta bertan hil zen. Ez dakigu lan hori bakarrik egiten ari ote zen, ez dakigu altueretako lanak egiteko babes neurririk ba ote zuen, ez dakigu lan hori ikuskatzen inongo errekurtso prebentiborik ba ote zegoen. "Dakiguna da istripuaren baldintzak aztertuta, aipatutako derrigorrezko neurri gehienak ez direla bete, hau da, enpresak ez dizkiola bermatu eta horrek eragin duela heriotza".

"Onartezina da -esan du LABek-, hain maiz gertatzen den lan-istripu mota baten aurrean, beharrezkoak diren bitartekoak ez jartzea". Gogoratu eraikuntza dela istripu hilgarrietan liderretakoa. Agerikoa da Lan Ikuskaritzak, Osalanek eta Gobernuek ez dituztela jarduera horiek kontrolatu nahi. Praktikan, patronalari ez zaio araudia betearazten eta honen emaitza agerikoa da, bizitzarekin ordaintzen dugularik.

"Eraikuntzaren sektorean dauden lan baldintza txarrak salatzen ditugu. Lanaldi luzeak, azpikontratazioa, autonomo faltsuak, prestakuntzarik eza, prebentzio-baliabiderik eza… Prekaritatea, esplotazio-modu bat izateaz gain, laneko heriotzak eragiten dituen arrisku-faktore bat da".

Honen aurrean eta jakinik ez Osalanek ez Jaurlaritzak ez dituztela eurenak diren eskumenak baliatuko, patronalaren inpunitatea babestuaz, "udal gobernuei dei egiten diegu kontratazio pleguen bitartez lan osasuneko araudia betetzea eta lan baldintza duinak bultzatu ditzaten". Hau baita egun, promozio publikoko lanen baldintza duinak bermatzeko tresna administratibo erreal bakarra, eskumena dutenek muzin egiten dietelako.

"Argi dago -LABek dio- gaitz honen konponbidea langileok egiten dugun presio eta mobilizaziotik etorriko dela. Gure bizitza jokoan dago".

Sindikatuek eta Etxaldek bat egin dute Gernika-Palestinako “Elkartasun Aktiboaren Astearekin”
[Naiz]

Gernika-Palestina ekimenak antolatutako Elkartasun Aktiboaren Asteak sindikatuen eta ikasleen babesa izango du, eta hainbat ekimen antolatuko dituzte lantokietan eta ikastetxeetan, gazatarrei laguntzeko diru-funtsak lortzeko.

ELA, LAB, CCOO, UGT, Steilas, CGT sindikatuek, Etxalde mugimenduak eta Ikama ikasle mugimenduko ordezkariek babesa adierazi diote Gernika-Palestina herri ekimenak astelehenean iragarri zuen «elkartasun aktiboko asteari». Aste hori igande honetan, otsailaren 25ean, eta hurrengoan, martxoaren 3an, izango da. Helburua Gazatarrei laguntza psikosoziala emateko edo nekazaritza- eta abeltzaintza-azpiegiturak berreraikitzen laguntzeko funtsak lortzea izango da.

Hala iragarri dute asteazken honetan prentsaurrekoan Sabin Ibazetak, Gernika-Palestinaren izenean, eta Jone Bilbaok, MunduBatekoak, erakunde horrek Bilbon duen egoitzan. Bertan izan dira, baita ere, Izaskun Garcia, LABeko ordezkaria; Xabi Zabala, ELAko ordezkaria; Alazne Intxauspe, Etxaldekoa; eta Santi Martinez, CCOOkoa.

Semana solidaridad activa Palestina eskuorria 01

Ibazetak jakitera eman duenez, sindikatuek eta ikasleek bilerak eta hitzaldi informatiboak, Gazan hil diren pertsonen izenak irakurtzea eta kaleetan, lantokietan eta ikastetxeetan ekarpen ekonomikoak egitea sustatuko dute.

Ekarpen horien helburua PCHR, Al Hacq eta Al Meza erakundeek hasitako bide judiziala bultzatzea izango da, genozidioagatik salaketa bat Nazioarteko Zigor Auzitegira eramateko. Azken batean, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa nazioarteko epaileen aurrera eramatea bilatuko dute, "bide palestinarrari jarraituz".

Horrez gain, Jone Bilbaok gaineratu du Mundubat hainbat proiektu egiten ari dela Gazan emakume alargunen eta umezurtz dauden haurren ongizate psikosoziala bermatzeko eta nekazaritza-ekoizpena berreskuratzeko. Azaldu duenez, 15.000 nekazari baino gehiagok uztak galdu dituzte, eta horiei arrantzatu ezin duten 5.000 arrantzale eta animaliak galdu dituzten 10.000 abeltzain gehitu behar zaizkie.

Bildutako diruarekin, nekazaritzako ekoizpena, fruta eta barazkiena, berreskuratzeko eta tomateak, piperrak eta beste elikagai batzuk landu ahal izateko negutegiak birgaitzeko zenbait proiektu abiatzea aurreikusten da. Funtsaren beste zati bat arrantza-azpiegiturak berreraikitzen laguntzeko erabiliko da.

Gainera, "Elkartasun Aktiboaren Astean" ekintza berriak antolatzeko prozesu bat egiten ari direla iragarri dute, eta datozen egunetan iragarriko dituztela sare sozialetan.

Semana solidaridad activa Palestina eskuorria 02

Manifestazioa Iruñean

Martxoaren 2ko eta 3ko asteburuari begira, Gernika-Palestinak bat egin du Yala Nafarroa Palestinarekin plataformak "2 ordu Palestinarekin" lelopean egindako deialdiarekin.

Datorren igandera, otsailaren 25era, begira, "Gelditu dezagun genozidioa Palestinan. Armen merkataritzari eta Israelekiko harremanei amaiera ematea" lelopean 12:00etan egingo da Antoniuttik (Iruñea).

Etxalde 79 (2023 Azaroa – Abendua)

EDITORIALA
Europa autoriza el sacrificio en la propia explotación

IRITZIA
"COP28 en Dubai: las cumbres no son el camino" (Nerea Martiarena y Martin Zelaia, miembros de la fundación Sustrai Erakuntza)

BERTSOEN TXOKOA

ELKARRIZKETA
→ Larruz gaztak. Iban eta Gorka Muniozguren

ERREPORTAJEA
Matadero de Sakana

BERRIAK
Leartiker Esneki Zentroa
Elikaenea
Empresa fotovoltaica SOLARIA
Rebajar la protección del lobo
Acuerdo UE- Nueva Zelanda
¡Globalicemos la lucha! ¡Globalicemos la esperanza!
VIII Conferencia Internacional de La Vía Campesina

IPAR EUSKAL HERRIA
→ Betti Duhalde: “Bi modelo bereisten ari dira”
→ Hegazti hazleak Parisen

IKERKETA
Las ganaderías de vacuno de carne

GOMENDIOAK

Etxalde 78 (2023 Iraila – Urria)

EDITORIALA
Siguen aumentando las inversiones en la alimentación sintética

IRITZIA
Greba Feminista Orokorra (Amets Ladislao Gonzalez)

BERTSOEN TXOKOA

ELKARRIZKETA
Okiturri
Fuad Abu Saif (UAWC, Palestina)

ERREPORTAJEA
Uribe Butroeko Sarea

BERRIAK
La Escuela de Acción Campesina pone en marcha su segundo ciclo para formar a los líderes agrarios del futuro
Campesinas de Mozambique viajan a Euskal Herria para intercambiar experiencias con nuestras baserritarras
Mujeres baserritarras cuidando personas, tierra, territorios y el planeta
La Vía campesina 8. konferentzia

IPAR EUSKAL HERRIA

Emazte laborarien lekua: Erronka zentrala

IKERKETA
Llevar la regulación de los mercados al centro del debate sobre la PAC

GOMENDIOAK

EHNE Bizkaiak eta Etxaldeko Emakumeak elkarteek greba feministarekin bat egin dute Azoka Gardenaren edizio berrian

Azoka Gardena 2023EHNE Bizkaia eta Etxaldeko Emakumeak elkarteek ohiko Azoka Gardena jarriko dute bihar, osteguna, hilak 26, Bilboko Areatzan. Ekitaldi hau aprobetxatuz, bi erakundeek adierazi dute Euskal Herriko mugimendu feministak azaroaren 30erako deitutako greba feminista orokorrarekin bat egingo dutela.

Edizio honetan 400 poltsa banatuko dituzte Bizkaiko baserritarrek ekoitzitako tokiko elikagaiekin, bakoitzak 10 euroko prezioan. Bakoitzak esnekiak, ogia eta sasoiko barazkiak izango ditu, oinarrizko elikaduren osagaiak. Gainera, bioleta koloreko poltsak datorren azaroaren 30eko greba feminista orokorraren logoak eta leloak erakusten ditu.

[Informazio gehiago EHNE Bizkaiaren webgunean]
1 2 11